Antybiotyki a ciąża

  • zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych,
  • zakażenia układu moczowego, w tym bezobjawowa bakteriuria,
  • odmiedniczkowe zapalenie nerek,
  • waginoza,
  • zakażenia Chlamydia trachomatis,
  • rzęsistkowica,
  • rzeżączka i inne choroby przenoszone drogą płciowa (kiła),
  • nosicielstwo paciorkowca gr. B (profilaktyka – w czasie porodu),
  • przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego,
  • poważne choroby w czasie ciąży, np. zapalenie wsierdzia (leczenie lub profilaktyka).

W pierwszym trymestrze ciąży przeciwwskazane jest stosowanie następujących antybiotyków i chemioterapeutyków:

  • kotrimoksazol,
  • preparaty nitrofurantoiny,
  • leki przeciwgrzybicze, tj. amfoterycyna B, flucytozyna, rifampicyna (wodogłowie), chloramfenikol (gwałtownie przechodzą przez łożysko),
  • glikopeptydy (wankomycyna, teikoplanina).

Kontrowersje dotyczą metronidazolu. Zdaniem wielu autorytetów, lek ten może być bezpiecznie stosowany w czasie ciąży, nie wpływa negatywnie na rozwój płodu, FDA natomiast zakwalifikowało metronidazol do grupy D.

Ryzyko związane ze stosowaniem innych antybiotyków w czasie ciąży:

  • doksycyklina: powoduje żółte zabarwienie zębów, może niekorzystnie wpływać na tworzenie zawiązków zębów i kości, wykazuje działanie hepatotoksyczne,
  • aminoglikozydy: istnieje ryzyko uszkodzenia ucha wewnętrznego płodu,
  • sulfonamidy: bezwzględnie przeciwwskazane w dwóch ostatnich tygodniach przed rozwiązaniem (wypierają bilirubinę z połączeń z albuminami i tym samym mogą nasilać żółtaczkę fizjologiczną i zwiększać ryzyko encefalopatii),
  • preparaty nitrofurantoiny: mogą powodować anemię hemolityczną noworodka ze względu na niedojrzałość układu enzymatycznego.

Podział antybiotyków na grupy
w zależności od stopnia bezpieczeństwa – podział australijski z uzupełnieniami FDA

Grupa A
Leki nie wpływają na występowanie wad rozwojowych, nie działają bezpośrednio i pośrednio toksycznie na płód:

  • Fusafungina (Bioparox) – miejscowo działający antybiotyk i lek przeciwzapalny
  • nystatyna (miejscowo)
  • cefaleksyna
  • erytromycyna
  • penicylina benzylowa G
  • penicylina fenoksymetylowa
  • kloksacylina
  • ampicylina
  • amoksycylina

Grupa B:
B1 – badania na zwierzętach nie wykazały, aby leki zwiększały częstość uszkodzeń płodu.

  • mikonazol
  • pozostałe cefalosporyny
  • spiramycyna
  • roksytromycyna
  • amoksycylina/klawulanian
  • tikarcylina
  • piperacylina
  • aztreonam
  • penicylina prokainowa
  • nitrofurantoina

B2 – brak badań na zwierzętach, dostępne dane nie wskazują, aby lek zwiększał częstość występowania uszkodzeń płodu

  • amfoterycyna B
  • pyrazynamid
  • acyklowir

B3 – badania na zwierzętach wykazały, że lek zwiększa częstość uszkodzeń płodu, znaczenie tych obserwacji u ludzi nie zostało ostatecznie wyjaśnione.

  • ketokonazol
  • flukonazol
  • flucytozyna
  • azytromycyna
  • ciprofloksacyna
  • norfioksacyna
  • trimetoprim
  • tynidazol
  • zydowudyna

Grupa C:
Leki poprzez swoje działanie farmakologiczne powodują szkodliwe skutki (z wyjątkiem wad rozwojowych) u ludzkiego płodu lub noworodka, które mogą być odwracalne.

  • rifampicyna
  • kotrimoksazol
  • klarytromycyna
  • sulfonamidy
  • chloramfenikol
  • kwas fusydowy
  • wankomycyna
  • karbapenemy (FDA)

Grupa D:
Leki powodują lub podejrzewa się, że powodują wady rozwojowe lub nieodwracalne uszkodzenie płodu ludzkiego; mogą mieć również niepożądane działanie farmakologiczne o aminoglikozydy.

  • chinina
  • chlorochina
  • doksycyklina
  • metronidazol (FDA)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.