Mózgowe porażenie dziecięce

 

Mózgowe porażenie dziecięce nie stanowi określonej, odrębnej jednostki chorobowej, lecz jest różnorodnym etiologicznie i klinicznie zespołem objawów chorobowych, a co się z tym łączy, także z różnym obrazem anatomopatologicznym.

Synonimy:
zespół Little’a, paraliż dziecięcy; cerebral palsy, diplegia spastica infantilis

Czynniki etiologiczne:
niedotlenienie ośrodkowego układu nerwowego, procesy zapalne, wylewy śródczaszkowe, wcześniactwo, hiperbilirubinemia

KLINICZNE POSTACIE PORAŻENIA MÓZGOWEGO
Podział Ingrama zawiera następujące postaci kliniczne mózgowego porażenia dziecięcego:

  • TETRAPLEGIA SPASTYCZNA
  • – uogólniona spastyczność

  • PORAŻENIE KURCZOWE POŁOWICZE- HEMIPLEGIA SPASTICA
  • stały wzrost napięcia mięśniowego, skurcze zamierzone, spastyczne zaburzenia chodu

  • OBUSTRONNE PORAŻENIE KURCZOWE – DIPLEGIA SPASTICA
  • OBUSTRONNE PORAŻENIE POŁOWICZE – HEMIPLEGIA BILATERALIS
  • POSTAĆ MÓŻDŻKOWA (ATAKTYCZNA)
  • POSTAĆ POZAPIRAMIDOWA
  • POSTAĆ MONO- lub TRIPARETYCZNA
  • POSTAĆ DYSKINETYCZNA
  • typ dyskinetyczno-hiperkinetyczny z atetozą
  • typ dyskinetyczno-hiperkinetyczny z choreoatetozą
  • typ dyskinetyczno-hipokinetyczny – dyskinezje i stały, mimowolny niepokój ruchowy
  • dystonia torsyjna-powolne, skręcające ruchy przede wszystkim w obrębie tułowia i barku


POSTAĆ HIPOTONICZNO ASTATYCZNA

  • typ hipotoniczny – drżenia zamiarowe, ciężka niezborność chodu
  • balizm – gwałtowne, wyrzucające ruchy
  • drżenie – mimowolne, rytmicznie naprzemienne występujące inerwacje agonistów i antagonistów

  • PORAŻENIE KURCZOWE POŁOWICZE – HEMIPLEGIA SPASTICA
  • – porażenie jednostronne z przewagą najczęściej kończyny górnej, w 60% z towarzyszącymi objawami atetozy
  • Rozwój umysłowy jest prawidłowy lub nieznacznie obniżony, zaburzenia sferyemocjonalnej zwraca uwagę wyraźnie mniejsza aktywność i ograniczenie ruchów kończyn niedowładnych w porównaniu z kończynami po stronie przeciwnej ( nie objętej niedowładem)

  • OBUSTRONNE PORAŻENIE KURCZOWE – DIPLEGIA SPASTICA
  • niedowład w kończynach dolnych przeważa nad niedowładem w kończynach górnych. Szczególnie często występuje u wcześniaków. Cechuje ją duża różnorodność obrazu klinicznego zależna od lokalizacji zmian i nasilenia, jak również innych towarzyszących zaburzeń (zaburzenia słuchu, wzroku, mowy) Rozwój umysłowy jest w dużym odsetku przypadków w granicach normy, rzadziej występuje padaczka i zaburzenia sfery emocjonalnej

  • PARAPLEGIA; DIPLEGIA:
  • występuje niedowład tylko w kończynach dolnych

  • OBUSTRONNE PORAŻENIE POŁOWICZE – HEMILEGIA BILATERALIS
  • – kończyny górne sa w większym stopniu niedowładne niż dolne. Jedna z najcięższych postaci. Chore dzieci wykazują często objawy znacznego upośledzenia umysłowego, często występuje padaczka

  • POSTAĆ MÓŻDŻKOWA (ATAKTYCZNA)
  • napięcie mięśniowe obniżone
  • Postaci mieszane, np. ataksja poziom umysłowy najczęściej jest prawidłowy, ale zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej, a także zaburzenia mowy (dysartia) utrudniają im znacznie naukę w szkole

  • POSTAĆ POZAPIRAMIDOWA
  • dystoniczna, atetotyczna, pląsawicza, lub objawiająca się częstymi zmianami w napięciu mięśniowym Nierzadko występują ruchy mimowolne oraz leworęczność. Na ogól dzieci są dobrze rozwinięte umysłowo, ale często występuje i nich niedosłuch typu odbiorczego lub głuchota, porażenie spojrzenia ku górze, zez., zaburzenia mowy o charakterze dyskinetycznym, a u niemowląt trudności w połykaniu i ssaniu

  • POSTAĆ MONO – dotyczy jednej kończyny górnej lub dolnej

lub

  • POSTAĆ TRIPARETYCZNA z zajęciem oby kończyn dolnych oraz jednej kończyny górnej, przebiega z reguły z padaczką oraz zmianami psychicznymi

  • POSTAĆ TETRAPLEGICZNA – z zajęciem symetrycznym czterech kończyn i dobrym stanem psychicznym – uogólniona spastyczność

OBJAWY WSPÓŁISTNIEJĄCE

  • NAPADY PADACZKOWE ( ok. 35%)
  • ZABURZENIA SŁUCHOWE (ok 25%)
  • ZABURZENIA MOWY (ponad 50%)
  • ZABURZENIA WIDZENIA( ok. 50%) pierwotne, wtórne
  • NIEDOROZWÓJ UMYSŁOWY (ok.75%) przede wszystkim w postaciach spastycznych i hipotonicznych, najmniej w postaci dyskinetycznej
  • PSEUDODEBILIZM – rzekomy niedorozwój umysłowy: w postaciach dyskinetycznych z powodu trudności w ocenie
  • ZABURZENIA ZACHOWANIA (ponad 50%) na podłożu uszkodzeń motorycznych i psychicznych

OBJAWY WSPÓŁISTNIEJĄCE (PSYCHICZNE)
Objawy psychiczne w mózgowym porażeniu dziecięcym można podzielić na:

  • Pierwotne – jako bezpośredni wynik wczesnodziecięcego uszkodzenia mózgu.
  • Zespół psychoorganiczny:
  • Upośledzenie umysłowe
  • Zaburzenia w sferze emocjonalno popędowej, chwiejność afektywna, drażliwość, wybuchowość (u dzieci z obniżoną sprawnością umysłową)
  • Brak cierpliwości i wytrwałości, zachowania często agresywne i niewspółmierne do siły bodźca, mała wrażliwość na nagany i pochwały, upór, obniżony krytycyzm w stosunku do swojego postępowania i wzmożona agresywność.
  • Napady padaczkowe
  • Wtórne objawy psychiczne w mózgowym porażeniu dziecięcym są wywołane uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego i sytuacją psychospołeczną dziecka niepełnosprawnego(kalekiego)
  • Zaburzenia adaptacyjne, przejściowe zaburzenia zachowania powstałe na skutek sytuacji traumatyzujacej (hospitalizacja, rozpoczęcie nauki szkolnej, rozwód rodziców, utrata osoby bliskiej)
  • Specyficzne odchylenia rozwojowe, zespoły objawów o wieloczynnikowej etiologii (opóźnione dojrzewanie ośrodkowego układu nerwowego na skutek jego wcześniejszego, uszkodzenia, czynniki emocjonalne…) takie jak moczenie mimowolne, tiki
  • Zaburzenie zachowania i nieprawidłowy rozwój osobowości
  • Zespoły nerwicowe, do występowania których szczególnie usposabia okres dojrzewania, a dodatkowym czynnikiem jest świadomość mniejszej atrakcyjności fizycznej, mniejszej wartości (nerwica lękowa, natręctw, histeryczna, neurastenia patrz nerwice).
  • Zespoły psychotyczne, takie jak:
  • Zespoły psychotyczne reaktywne
  • Zespoły depresyjne
  • Autyzm wczesnodziecięcy
  • Psychozy symbiotyczne
  • Zaburzenia w sferze emocjonalno popędowej u dzieci bez istotnego obniżenia sprawności umysłowej:

W około połowie przypadków mózgowego porażenia dziecięcego proces rozwój intelektualny dzieci nie odbiega istotnie od normy, a niekiedy bywa wyższy od przeciętnej. Zachowanie w większości wypadków odbiega wyraźnie od zachowania dzieci nie wykazujących zaburzeń ze strony ośrodkowego układu nerwowego.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.